1. Không khảo sát địa chất trước khi làm móng

Đây là sai lầm phổ biến và nguy hiểm nhất.

Nhiều gia chủ bỏ qua bước khảo sát địa chất để tiết kiệm chi phí. Tuy nhiên, mỗi khu vực có đặc điểm nền đất khác nhau: đất yếu, đất pha cát, đất sét, nền có mực nước ngầm cao…

Nếu không khảo sát:

• Chọn sai loại móng

• Không tính đúng chiều sâu chôn móng

• Không xử lý nền đất yếu

Hậu quả: nhà bị lún không đều, nứt tường, thậm chí nghiêng công trình.

Theo khuyến nghị kỹ thuật từ Bộ Xây dựng, khảo sát địa chất là bước bắt buộc đối với công trình nhà ở từ 2 tầng trở lên hoặc khu vực nền đất yếu.

2. Chọn sai loại móng so với tải trọng công trình

Nhiều người lựa chọn móng theo “kinh nghiệm truyền miệng” thay vì tính toán kết cấu.

Ví dụ:

• Nhà 3 tầng nhưng làm móng đơn thay vì móng băng hoặc móng cọc

• Nhà xây trên nền đất yếu nhưng không ép cọc

Mỗi loại móng (móng đơn, móng băng, móng bè, móng cọc) được thiết kế cho điều kiện tải trọng và nền đất khác nhau. Chọn sai móng sẽ dẫn đến:

• Lún lệch

• Nứt kết cấu

• Giảm tuổi thọ công trình

3. Tiết kiệm thép trong móng

Một số nhà thầu hoặc đội thi công nhỏ lẻ cố tình:

• Giảm đường kính thép

• Giảm số lượng thanh thép

• Buộc thép sai kỹ thuật

Điều này làm giảm khả năng chịu lực của móng. Khi tải trọng tăng theo thời gian (thêm tầng, nội thất nặng…), móng không đủ khả năng chịu lực → gây nứt và lún.

Lưu ý: Móng là phần không thể sửa chữa sau khi hoàn thiện. Tiết kiệm ở móng là rủi ro lớn nhất trong xây dựng nhà ở.

4. Đổ bê tông sai mác hoặc trộn không đúng tỷ lệ

Bê tông móng thường yêu cầu mác từ 250 trở lên tùy thiết kế. Sai lầm thường gặp:

• Trộn bê tông thủ công không đúng tỷ lệ

• Không kiểm soát chất lượng cát, đá

• Đổ bê tông gián đoạn làm xuất hiện mạch ngừng

Hậu quả:

• Bê tông không đạt cường độ

• Xuất hiện vết nứt sớm

• Thấm nước vào móng

5. Không xử lý nền đất yếu trước khi thi công

Đối với nền đất yếu, cần:

• Gia cố nền

• Ép cọc bê tông

• Sử dụng móng bè kết hợp gia cường

Nếu bỏ qua bước này, công trình sẽ bị lún theo thời gian. Đặc biệt nguy hiểm khi lún không đều giữa các vị trí móng.

6. Không chống thấm móng và cổ móng

Nhiều công trình chỉ tập trung vào chịu lực mà quên chống thấm.

Hệ quả:

• Nước ngầm thấm vào móng

• Thép bị oxy hóa

• Giảm khả năng chịu lực

• Ẩm mốc tường tầng trệt

Sau vài năm, tình trạng xuống cấp diễn ra nhanh chóng.

7. Không bảo dưỡng bê tông đúng cách

Sau khi đổ bê tông móng:

• Không tưới nước bảo dưỡng

• Để bê tông khô quá nhanh

• Tháo cốp pha quá sớm

Bê tông không đủ thời gian thủy hóa sẽ:

• Giảm cường độ

• Dễ nứt chân chim

• Ảnh hưởng lâu dài đến kết cấu

8. Xây thêm tầng nhưng không gia cố móng

Đây là lỗi cực kỳ nguy hiểm.

Nhiều gia đình:

• Xây 1–2 tầng ban đầu

• Sau vài năm nâng thêm tầng

Nếu móng ban đầu không thiết kế cho tải trọng tăng thêm, việc xây chồng tầng sẽ làm móng quá tải → lún và nứt nghiêm trọng.

Dấu hiệu nhận biết móng nhà đang gặp vấn đề

Bạn nên kiểm tra ngay nếu thấy:

• Tường xuất hiện vết nứt chéo

• Cửa bị kẹt, khó đóng mở

• Sàn nhà có hiện tượng nghiêng nhẹ

• Xuất hiện khe hở giữa tường và trần

Phát hiện càng sớm, chi phí xử lý càng thấp.

Cách phòng tránh nhà bị nứt, lún do móng

✔️ Khảo sát địa chất đầy đủ
✔️ Thuê đơn vị thiết kế kết cấu chuyên nghiệp
✔️ Không tiết kiệm thép, bê tông móng
✔️ Giám sát thi công chặt chẽ
✔️ Không tự ý nâng tầng khi chưa kiểm định móng

Kết luận

Phần móng chiếm tỷ lệ chi phí không lớn trong tổng giá trị ngôi nhà, nhưng lại quyết định đến 70–80% độ bền công trình. Hầu hết tình trạng nhà nứt, lún đều bắt nguồn từ sai lầm ngay từ giai đoạn làm móng.

Đừng tiết kiệm sai chỗ. Một nền móng vững chắc sẽ giúp ngôi nhà của bạn bền vững hàng chục năm mà không phải tốn kém sửa chữa.